[ 287 ] [ تايبى بخارايى ] [ سدهء دهم هجرى / شانزدهم ميلادى ] تايبى ، به ملّا شاه محمد شهرت دارد و از شاگردان معتبر مخدومى حسن خواجه نثارى است . در ولايت بخارا تولد نموده ، تحصيل نيز ، همانجا كرده ، اهليّت تمام دارد . اكثر از فضايل را ، كسب كرده ، سيّما در فنّ شعر به غايت مستحضر ظاهر مىشود . طبع دقيق دارد و در دقّت معانى ، دقيقه‌اى فرونمىگذارد و در هردو قسم از اقسام شعر مطبوع و مصنوع اظهار مهارت مىكند . گويا قصيدهء مطيّر مشجّر معقّد مضلّع مدوّر مصنوع ممتنع الجواب حضرت مخدومى را خيال كرده ، به اتمام رسانيده بوده ، چون از نشئهء معانى جليله و الفاظ جميلهء بديعه ، خالى و عارى مىنموده و ايضا در استخراج موشّحات ، فتورى و قصورى واقع شده ، بنابرآن از دايرهء اعتبار ساقط گرديده و اين معنا از خصايص خوارق عادات حضرت مخدومى است . طبع خوب دارد و اين غزل از گفتار لطيف اوست : غزل : كرد در دل مهر آتشپاره‌اى منزل مرا * باز روشن شد چراغ عاشقى در دل مرا دل به شمشاد قد سرو روانى بسته‌ام * گرچه نبود غير بار دل از او حاصل مرا تهمت مستى چرا برمىنهم اى عاقلان * زان كه دارد لعل جانان مست لا يعقل مرا گر چنين سرّ دهان يار ماند مشكلم * عاقبت خواهد شدن كوى عدم منزل مرا مىشوم چون « تايبى » آخر غريق بحر غم * گر نيندازد نسيم وصل بر ساحل مرا